Ödeme Altyapısı

Pazaryeri Ödeme Sistemi

Tek satıcılı bir sitede para tek hesaba girer ve orada kalır. Pazaryerinde ise aynı sepette birden çok satıcının ürünü olabilir; tutarın kime ne kadarının ait olduğu işlemin kendisinde belirlenmelidir. Bu sayfa paranın izlediği yolu adım adım anlatıyor.

Alıcı bir kez öder, tutar otomatik bölünür
Tek tahsilatAlıcı bir kez öder, tutar otomatik bölünür
Satıcı payı ödeme kuruluşu tarafında ayrışır
Alt üye işyeriSatıcı payı ödeme kuruluşu tarafında ayrışır
Teslimat onayına veya sabit güne bağlanabilir
Esnek hakedişTeslimat onayına veya sabit güne bağlanabilir
Bakiye, kesinti ve çekim talebi tek ekranda
CüzdanBakiye, kesinti ve çekim talebi tek ekranda

Pazaryeri Ödemesi Neden Farklı Kurgulanır?

Pazaryeri ödeme sistemi, tek satıcılı bir e-ticaret sitesinin ödeme altyapısından yapısal olarak ayrılır. Klasik kurguda para tek bir hesaba girer ve orada kalır. Pazaryerinde ise aynı sepette birden çok satıcının ürünü bulunabilir; alıcı tek seferde öder ama bu tutarın kime ne kadarının ait olduğu işlemin kendisinde belirlenmelidir. Ödeme bölüştürme dediğimiz şey tam olarak budur.

Bunun neden önemli olduğu hukuki tarafta netleşir. Satıcıya ait tutar önce sizin hesabınıza girip sonra elle aktarılırsa, teknik olarak siz o parayı bir süre elinizde tutmuş olursunuz; bu hem ödeme hizmetleri mevzuatı açısından sorunlu bir konumdur hem de muhasebe tarafında sizin cironuz gibi görünür. Alt üye işyeri yapısı bu sorunu çözer: ödeme kuruluşu satıcıları kendi sisteminde tanımlar, tahsilat anında komisyonunuz size, kalan tutar doğrudan satıcının alt hesabına yazılır.

Üçüncü katman zamanlamadır. Para ayrıştı diye satıcının onu hemen çekebilmesi gerekmez. İade penceresi, teslimat onayı ve ters ibraz riski nedeniyle hakedişin ne zaman ödemeye açılacağı ayrı bir karardır. PazaryeriSoft'ta bu kural kategori, satıcı tipi veya satıcı seviyesi bazında ayrı ayrı tanımlanır.

Ödemeyi belirleyen dört katman

  • İşlem anında bölünme

    Komisyon ve satıcı payı tahsilatın kendisinde ayrışır; sonradan elle aktarım yapılmaz.

  • Alt üye işyeri

    Satıcılar ödeme kuruluşunda tanımlanır; tutar doğrudan onların alt hesabına yazılır.

  • Hakediş penceresi

    Ödemeye açılma zamanı iade ve ters ibraz riskine göre geciktirilebilir.

  • Cüzdan katmanı

    Bakiye, bekleyen tutar ve çekilebilir tutar ayrı ayrı izlenir.

Para Akışı

Bir Ödemenin Tahsilattan Muhasebeye Kadar İzlediği Yol

Altı adımın her biri ayrı bir kural setine bağlı; hangisini nasıl kurguladığınız modelinizin tamamını belirler.

  1. Alıcı tek seferde öder

    Sepette birden çok satıcının ürünü olsa bile alıcı tek ödeme yapar. Kart, havale veya cüzdan bakiyesi kullanılabilir; taksit seçenekleri sanal POS tarafındaki kampanyalara göre gösterilir.

  2. Tutar işlem anında bölünür

    Komisyon oranı sipariş kalemleri üzerinden hesaplanır. Platform payı ve satıcı payı ayrı kalemler olarak kaydedilir; hesaplama sonradan değil tahsilat anında yapılır.

  3. Satıcı payı alt üye işyerine yazılır

    Ödeme kuruluşu tarafındaki alt üye işyeri yapısı sayesinde satıcı payı sizin hesabınızdan geçmeden ilgili satıcının hesabına aktarılır. Bu, hem mevzuat hem muhasebe açısından doğru konumdur.

  4. Hakediş bekleme süresine girer

    Tutar satıcının bakiyesine yazılır ama hemen çekilemez. Teslimat onayı, iade penceresi veya sabit gün sayısı gibi kurallardan hangisini seçtiyseniz o uygulanır.

  5. Hakediş ödemeye açılır

    Bekleme süresi dolduğunda tutar çekilebilir hale gelir. Kesintiler, komisyon iadeleri ve varsa ceza kalemleri bu adımda netleşir.

  6. Kayıtlar muhasebeye aktarılır

    Komisyon geliri, satıcı hakedişi ve kesintiler ayrı kalemler halinde tutulur; e-fatura ve muhasebe entegrasyonlarına aktarılır. Mutabakat raporları bu kayıtlardan üretilir.

Modüller

Ödeme Altyapısında Hazır Gelen Modüller

Ödeme Bölüştürme (Split Payment)

Çok satıcılı sepette tutar sipariş kalemi bazında ayrışır. Kargo bedeli ve indirim payının hangi tarafa yazılacağı kural olarak tanımlanır.

Alt Üye İşyeri Yönetimi

Satıcı kaydı ödeme kuruluşunda açılır, belge süreci sistem üzerinden takip edilir ve onay durumu satıcı panelinde görünür.

Hakediş Zamanlama Kuralları

Teslimat onayına bağlama, sabit gün sayısı veya karma model. Kural kategori, satıcı tipi ve satıcı seviyesi bazında farklılaştırılır.

Satıcı ve Müşteri Cüzdanı

Bakiye, bekleyen tutar ve çekilebilir tutar ayrı gösterilir. Müşteri cüzdanı iade tutarlarının hızlı geri dönüşü için kullanılır.

İade ve Kısmi İade Akışı

İade onaylandığında komisyon da geri alınır; kısmi iadelerde tutar kalem bazında hesaplanır ve hakedişe yansır.

Komisyon ve Kesinti Kalemleri

Platform komisyonu, işlem ücreti, hizmet bedeli ve varsa ceza kesintileri ayrı kalemler olarak izlenir.

3D Secure ve Güvenli Tahsilat

Kart işlemleri 3D Secure akışıyla yürür; başarısız doğrulamalar sipariş oluşmadan sonlanır.

Çoklu Ödeme Kuruluşu Desteği

Sağlayıcı bağımsız arayüz sayesinde birden çok ödeme kuruluşu tanımlanabilir ve bölgeye göre yönlendirme yapılabilir.

Mutabakat ve Finans Raporları

Günlük tahsilat, komisyon geliri, ödenen hakediş ve bekleyen tutar raporları; muhasebe kapanışı bu ekrandan yürür.

Çekim Talebi Yönetimi

Satıcı çekim talebi oluşturur, talep yönetim panelinde onaylanır. Otomatik onay eşiği tanımlanabilir.

e-Fatura ve Muhasebe Entegrasyonu

Komisyon faturaları ve hakediş kayıtları Paraşüt ve BirFatura gibi servislere aktarılır.

Yetki ve İşlem Kaydı

Kimin hangi finansal işlemi yaptığı denetim izinde tutulur; çekim onayı ve komisyon değişikliği rol bazlı yetkiye bağlanır.

Model Seçimi

Üç Ödeme Modelinin Karşılaştırması

Hangi modelle çalışacağınız yalnızca teknik değil, mevzuat ve muhasebe kararıdır. Ölçeklenen pazaryerleri için alt üye işyeri modelini öneriyoruz.

KriterDoğrudan tahsilatAlt üye işyeriCüzdan tabanlı
Para nerede dururTamamı platform hesabında toplanırSatıcı payı ödeme kuruluşundaki alt hesaptaPlatform hesabında; satıcı bakiyesi kayıt olarak tutulur
Satıcıya aktarımElle veya toplu havale ileOtomatik; işlem anında ayrışırÇekim talebiyle platform tarafından
Mevzuat konumuRiskli; platform parayı elinde tutmuş sayılabilirEn temiz konum; aracılık ilişkisi netSözleşme ve mevzuat danışmanlığı gerektirir
Muhasebe etkisiTüm tutar ciro gibi görünebilirYalnızca komisyon ciro olarak kaydedilirKayıt ayrımı elle kurgulanır
Kurulum eforuDüşükÖdeme kuruluşu entegrasyonu ve satıcı belge süreciOrta; iç muhasebe kuralları gerekir
Ne zaman uygunÇok az satıcılı, kontrollü pilotÖlçeklenen pazaryerleri için önerilen modelBakiyeyle alışverişin öne çıktığı modeller
Dikkat

Kurguyu Yaparken Karara Bağlamanız Gereken Dört Konu

Ters ibraz penceresi

Kart itirazları teslimattan haftalar sonra gelebilir. Hakediş bekleme süresi bu pencereyi karşılayacak şekilde ayarlanmalıdır.

Komisyon iadesi kuralı

İade edilen siparişte komisyonun da geri alınıp alınmayacağı baştan karara bağlanmalıdır; ikisi de yapılabilir.

Satıcı nakit akışı

Bekleme süresi uzadıkça satıcı memnuniyeti düşer. Güvenilir satıcılara kısa süre tanımlamak dengeyi kurar.

Mutabakat disiplini

Ödeme kuruluşu raporu ile platform kayıtlarının düzenli karşılaştırılması, sapmaların büyümeden yakalanmasını sağlar.

SSS

Sıkça Sorulan Sorular

Pazaryeri ödeme altyapısı hakkında en sık sorulan sorular.

Alıcı tek ödeme yapar ama bu tutarın kime ne kadarının ait olduğu işlemin kendisinde belirlenir. Komisyon oranı sipariş kalemleri üzerinden hesaplanır; platform payı ve satıcı payı ayrı kalemler olarak kaydedilir. Sepette birden çok satıcının ürünü varsa her satıcının payı kendi kaleminden ayrışır. Hesaplama sonradan değil tahsilat anında yapıldığı için elle aktarım gerekmez.
Satıcıya ait tutar önce sizin hesabınıza girip sonra elle aktarılırsa, teknik olarak o parayı bir süre elinizde tutmuş olursunuz. Bu hem ödeme hizmetleri mevzuatı açısından sorunlu bir konumdur hem de muhasebe tarafında tüm tutar sizin cironuz gibi görünebilir. Alt üye işyeri yapısında ödeme kuruluşu satıcıları kendi sisteminde tanımlar; tahsilat anında komisyon size, kalan tutar doğrudan satıcının alt hesabına yazılır. Böylece aracılık ilişkisi net olur ve yalnızca komisyon geliriniz ciro olarak kaydedilir.
Kuralı siz belirlersiniz. En yaygın üç kurgu şunlardır: teslimat onayına bağlamak, sabit bir gün sayısı beklemek veya ikisini birleştirmek. Kural kategori, satıcı tipi ve satıcı seviyesi bazında farklılaştırılabilir; yeni satıcıda uzun, geçmişi temiz satıcıda kısa bekleme süresi tanımlamak yaygındır. Bekleme süresi dolduğunda tutar çekilebilir hale gelir ve satıcı çekim talebi oluşturur.
Bunu kural olarak siz belirlersiniz; iki uygulama da mümkündür. Komisyonun geri alınması satıcı açısından adil olan yaklaşımdır ve yaygın tercihtir. Komisyonun platformda kalması ise işlem maliyetini karşılamak için tercih edilir. Kısmi iadelerde tutar kalem bazında hesaplanır ve hakediş kaydına yansıtılır; ödeme yapılmışsa bir sonraki hakedişten mahsup edilir.
Kart itirazları teslimattan haftalar sonra gelebilir, dolayısıyla asıl koruma hakediş bekleme süresidir; bu pencereyi karşılayacak kadar uzun tutulmalıdır. Buna ek olarak yeni satıcılar için tutar limitleri, şüpheli işlem kuralları ve yüksek tutarlarda ek doğrulama tanımlanabilir. Kargo etiketi ve takip numarası sistemden üretildiği için gönderim kanıtı itiraz süreçlerinde kullanılabilir.
Evet. Ödeme sağlayıcıları sağlayıcı bağımsız bir arayüz üzerinden tanımlanır, dolayısıyla birden çok kuruluş aynı anda bağlanabilir. Bu, bölgeye veya para birimine göre yönlendirme yapmak, kampanyalı taksit avantajını kullanmak veya bir sağlayıcıda kesinti olduğunda alternatife düşmek için kullanılır.
Komisyon geliri, satıcı hakedişi, kesintiler ve iadeler ayrı kalemler halinde kaydedilir. Günlük tahsilat, ödenen hakediş ve bekleyen tutar raporları yönetim panelinden alınır. Kayıtlar Paraşüt ve BirFatura gibi e-fatura ve muhasebe servislerine aktarılabilir. Ödeme kuruluşunun raporu ile platform kayıtlarının düzenli karşılaştırılması, sapmaların büyümeden yakalanmasını sağlar.
Hakediş bekletme mekanizması pratikte emanete benzer bir koruma sağlar: para tahsil edilir, satıcıya yazılır ama belirlediğiniz koşul gerçekleşene kadar çekime açılmaz. Bunun ötesinde tutma hesabı mantığıyla çalışan tam kapsamlı bir escrow akışı projeye özel geliştirme kapsamında devreye alınır ve ödeme kuruluşunuzun bu modeli desteklemesi gerekir.

Ödeme Kurgunuzu Birlikte Planlayalım

Hangi ödeme modelinin size uyduğunu, hakediş zamanlamanızı ve entegrasyon adımlarını çıkaralım.

Kurulum desteği · Çoklu ödeme kuruluşu · 7/24 destek