Marketplace Yazılımı
Bir pazaryeri sistemi yalnızca sipariş almaz: binlerce satıcının verisini aynı veritabanında izole tutar, tek sepetten çıkan siparişi birden çok tarafa böler ve bunu kampanya günlerindeki ani trafik altında yapar. Bu sayfa mimarinin nasıl kurulduğunu anlatıyor.
- Her yetenek önce API olarak var olur
- API-firstHer yetenek önce API olarak var olur
- Uygulama katmanı durumsuz; kopya sayısı artırılır
- Yatay ölçeklemeUygulama katmanı durumsuz; kopya sayısı artırılır
- Kendi sunucunuzda çalıştırma seçeneği
- Bulut veya on-premiseKendi sunucunuzda çalıştırma seçeneği
- Veritabanı ve dosyalar sizin kontrolünüzde
- Veri sahipliğiVeritabanı ve dosyalar sizin kontrolünüzde
Mimari Kararlar Neden Sonradan Düzeltilmesi En Pahalı Kararlardır?
Marketplace yazılımı seçerken sorulan sorular, tek satıcılı bir e-ticaret paketi seçerken sorulanlardan farklıdır. Burada sistem yalnızca sipariş almaz; birbirini tanımayan binlerce satıcının verisini aynı veritabanında izole tutar, her satıcı için ayrı yetki kapsamı uygular, tek bir sepetten çıkan siparişi birden çok tarafa böler ve bunların hepsini kampanya günlerindeki ani trafik altında yapar.
Bu nedenle mimari kararlar sonradan düzeltilmesi en pahalı kararlardır. Kategori ağacının derinliği, ürün özniteliklerinin nasıl saklandığı, arama katmanının veritabanından ayrılıp ayrılmadığı ve dosya depolamanın nerede durduğu; bunların hepsi ilk aylarda görünmez, milyon kayıt ölçeğinde ise sistemin tavanını belirler. Aynı şekilde kimlik doğrulama ve yetki modelinin çok kiracılı yapıya baştan uygun tasarlanması gerekir.
Üçüncü konu bağımsızlıktır. Ödeme kuruluşu, kargo firması ve fatura servisi zamanla değişir; bunlara doğrudan bağlanan bir sistem her değişimde yeniden yazılır. Sağlayıcı bağımsız arayüzler bu riski ortadan kaldırır. Aynı mantık kurulum tarafında da geçerlidir: yazılımın yalnızca tek bir bulut sağlayıcısında çalışabiliyor olması uzun vadede bir kısıttır.
Uygulama ve Veri Katmanları
Solda iş mantığının nasıl bölündüğü, sağda verinin nerede durduğu. Ölçek büyüdükçe belirleyici olan sağ kolondur.
Uygulama katmanları
- API katmanı: her yetenek önce uç nokta olarak var olur, arayüzler onu tüketir
- Modüler iş mantığı: sipariş, ödeme, kargo, satıcı gibi alanlar ayrı modüllerde
- Sağlayıcı bağımsız arayüzler: ödeme, kargo ve fatura entegrasyonları sözleşmeye bağlanır
- İş akışı motoru: kural tabanlı otomasyon kod değişikliği gerektirmeden tanımlanır
- Storefront katmanı: sunucu tarafında render edilen, SEO'ya açık ön yüz
- Yönetim paneli ve satıcı paneli ayrı arayüzler, ortak API
Veri ve altyapı katmanları
- İlişkisel veritabanı: sipariş, ödeme ve hakediş gibi tutarlılık gerektiren veriler
- Arama motoru (Typesense): katalog aramasının veritabanından ayrılması
- Önbellek katmanı: sık okunan katalog ve içerik verisinin tekrar hesaplanmaması
- Nesne depolama: ürün görselleri ve dosyalar; CDN ile dağıtım
- Kuyruk ve arka plan işleri: toplu içe aktarım, bildirim ve webhook iletimi
- İşlem kayıtları ve denetim izi
Altyapının Sağladığı Teknik Garantiler
Çok Kiracılı Veri İzolasyonu
Satıcı verisi organizasyon düzeyinde ayrılır; her sorgu kapsam kontrolünden geçer. Bir satıcının başka bir satıcının verisine erişmesi mimari olarak engellenir.
Rol Bazlı Erişim Kontrolü
Platform yöneticisi, satıcı, satıcı çalışanı ve müşteri için ayrı yetki kapsamları. İzinler kaynak düzeyinde tanımlanır.
Ayrık Arama Katmanı
Katalog araması veritabanına yük bindirmez. Yazım hatası toleransı, çok yönlü filtreleme ve milyon kayıt ölçeğinde milisaniye yanıt.
Yatay Ölçekleme
Uygulama katmanı durumsuz çalışır; trafik arttığında kopya sayısı artırılır. Kampanya günlerinde kaynak ekleme kesintisiz yapılır.
Önbellek ve CDN Mimarisi
Katalog ve içerik önbelleğe alınır, görseller CDN üzerinden dağıtılır. Kaynak sunucuya düşen istek sayısı belirgin biçimde azalır.
İş Akışı Motoru
Koşul-eylem kuralları panelden tanımlanır; yeni bir otomasyon için sürüm çıkmak gerekmez.
Webhook ve Olay Katmanı
Sistem içi olaylar dış sistemlere imzalı isteklerle iletilir; başarısız iletimler yeniden denenir ve kuyruğa alınır.
Çok Dilli ve Çok Para Birimli Yapı
İçerik ve katalog dil bazında yönetilir; URL yapısı ve structured data her dil için ayrı üretilir.
Güvenlik Katmanı
Token tabanlı kimlik doğrulama, kapsam bazlı API anahtarları, oran sınırı ve denetim izi.
SEO'ya Açık Storefront
Sayfalar sunucu tarafında render edilir; arama motoru içeriği JavaScript çalıştırmadan görür. Structured data ve canonical yönetimi hazır gelir.
Sürüm ve Dağıtım Yönetimi
Test, hazırlık ve canlı ortamlar ayrılır; güncellemeler kontrollü biçimde uygulanır.
Genişletilebilirlik
Ek modüller ve üçüncü taraf uygulamalar aynı API katmanı üzerinden bağlanır; çekirdek kod değiştirilmez.
Bulut, On-Premise ve Hibrit Karşılaştırması
Karar genellikle teknik değil uyum gereksinimiyle verilir: verinin nerede durması gerektiği belirleyicidir.
| Kriter | Bulut (yönetilen) | On-premise | Hibrit |
|---|---|---|---|
| Sunucu sorumluluğu | Bizde | Sizde | Paylaşılır |
| Veri konumu | Seçilen bölgedeki bulut | Kendi veri merkeziniz | Hassas veri sizde, gerisi bulutta |
| Ölçekleme | Kaynak eklemek hızlı ve esnek | Donanım kapasitesiyle sınırlı | Katmana göre değişir |
| Başlangıç maliyeti | Düşük | Donanım yatırımı gerekir | Orta |
| Uyum gereksinimi | Çoğu senaryo için yeterli | Veri yurt içinde kalmalıysa uygun | Kısmi kısıt varsa uygun |
| Bakım ve güncelleme | Bizim tarafımızdan | Sizin BT ekibinizle planlanır | Bölüşülür |
Bu Altyapı Hangi Ekipler İçin Uygun?
Kendi Geliştirme Ekibi Olan Şirketler
Ekibiniz API katmanını kullanarak kendi ön yüzünü yazabilir, özel modüller ekleyebilir ve mevcut sistemlerine bağlayabilir. Çekirdek güncellemeleri almaya devam edersiniz.
API ve webhook katmanıKurumsal BT ve Uyum Gereksinimi Olanlar
Verinin nerede duracağı, kimin eriştiği ve nasıl yedeklendiği sözleşmeye bağlanır. On-premise kurulum ve denetim izi bu senaryolar için hazırdır.
Yüksek Trafikli Projeler
Kampanya günlerinde trafiğin katlandığı projelerde ayrık arama katmanı, önbellek ve yatay ölçekleme birlikte çalışır.
Headless Kullanmak İsteyenler
Platformu yalnızca veri ve iş mantığı katmanı olarak kullanıp ön yüzü kendi teknolojinizle yazabilirsiniz.
Headless e-ticaretCanlıya Çıktıktan Sonra İzlenen Dört Konu
İzleme ve uyarı
Yanıt süreleri, hata oranları ve kuyruk gecikmeleri izlenir; eşik aşımında uyarı üretilir.
Yedekleme ve geri dönüş
Düzenli yedek ve geri yükleme tatbikatı; yedeğin varlığı değil geri dönebilmek önemlidir.
Erişim disiplini
Üretim ortamına erişim rol bazlı sınırlanır ve tüm işlemler denetim izinde kaydedilir.
Kapasite planlaması
Kampanya öncesi yük testi ve kaynak artırımı planlanır; ölçekleme kararı trafik geldikten sonra alınmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Teknik ekiplerin ve BT karar vericilerinin en sık sorduğu sorular.
İlgili Sayfalar
Çok Satıcılı E-Ticaret
İşin işletme tarafı: iki taraflı pazar dinamikleri, take rate ve operasyon.
Pazaryeri API Entegrasyonu
REST API yüzeyi, webhook olayları ve entegrasyon desenleri.
Headless E-Ticaret
Ön yüzü kendi teknolojinizle yazıp platformu veri katmanı olarak kullanma.
Tüm Pazaryeri Özellikleri
Altyapıdaki modüllerin tam boy anlatımı ve teknik detayları.
Mimari Gereksinimlerinizi Birlikte Değerlendirelim
Beklenen hacim, entegrasyon listesi ve kurulum modeliniz üzerinden teknik bir görüşme planlayalım.
On-premise seçeneği · Veri sahipliği sizde · 7/24 destek