Mimari ve Altyapı

Marketplace Yazılımı

Bir pazaryeri sistemi yalnızca sipariş almaz: binlerce satıcının verisini aynı veritabanında izole tutar, tek sepetten çıkan siparişi birden çok tarafa böler ve bunu kampanya günlerindeki ani trafik altında yapar. Bu sayfa mimarinin nasıl kurulduğunu anlatıyor.

Her yetenek önce API olarak var olur
API-firstHer yetenek önce API olarak var olur
Uygulama katmanı durumsuz; kopya sayısı artırılır
Yatay ölçeklemeUygulama katmanı durumsuz; kopya sayısı artırılır
Kendi sunucunuzda çalıştırma seçeneği
Bulut veya on-premiseKendi sunucunuzda çalıştırma seçeneği
Veritabanı ve dosyalar sizin kontrolünüzde
Veri sahipliğiVeritabanı ve dosyalar sizin kontrolünüzde

Mimari Kararlar Neden Sonradan Düzeltilmesi En Pahalı Kararlardır?

Marketplace yazılımı seçerken sorulan sorular, tek satıcılı bir e-ticaret paketi seçerken sorulanlardan farklıdır. Burada sistem yalnızca sipariş almaz; birbirini tanımayan binlerce satıcının verisini aynı veritabanında izole tutar, her satıcı için ayrı yetki kapsamı uygular, tek bir sepetten çıkan siparişi birden çok tarafa böler ve bunların hepsini kampanya günlerindeki ani trafik altında yapar.

Bu nedenle mimari kararlar sonradan düzeltilmesi en pahalı kararlardır. Kategori ağacının derinliği, ürün özniteliklerinin nasıl saklandığı, arama katmanının veritabanından ayrılıp ayrılmadığı ve dosya depolamanın nerede durduğu; bunların hepsi ilk aylarda görünmez, milyon kayıt ölçeğinde ise sistemin tavanını belirler. Aynı şekilde kimlik doğrulama ve yetki modelinin çok kiracılı yapıya baştan uygun tasarlanması gerekir.

Üçüncü konu bağımsızlıktır. Ödeme kuruluşu, kargo firması ve fatura servisi zamanla değişir; bunlara doğrudan bağlanan bir sistem her değişimde yeniden yazılır. Sağlayıcı bağımsız arayüzler bu riski ortadan kaldırır. Aynı mantık kurulum tarafında da geçerlidir: yazılımın yalnızca tek bir bulut sağlayıcısında çalışabiliyor olması uzun vadede bir kısıttır.

Mimari

Uygulama ve Veri Katmanları

Solda iş mantığının nasıl bölündüğü, sağda verinin nerede durduğu. Ölçek büyüdükçe belirleyici olan sağ kolondur.

Uygulama katmanları

  • API katmanı: her yetenek önce uç nokta olarak var olur, arayüzler onu tüketir
  • Modüler iş mantığı: sipariş, ödeme, kargo, satıcı gibi alanlar ayrı modüllerde
  • Sağlayıcı bağımsız arayüzler: ödeme, kargo ve fatura entegrasyonları sözleşmeye bağlanır
  • İş akışı motoru: kural tabanlı otomasyon kod değişikliği gerektirmeden tanımlanır
  • Storefront katmanı: sunucu tarafında render edilen, SEO'ya açık ön yüz
  • Yönetim paneli ve satıcı paneli ayrı arayüzler, ortak API

Veri ve altyapı katmanları

  • İlişkisel veritabanı: sipariş, ödeme ve hakediş gibi tutarlılık gerektiren veriler
  • Arama motoru (Typesense): katalog aramasının veritabanından ayrılması
  • Önbellek katmanı: sık okunan katalog ve içerik verisinin tekrar hesaplanmaması
  • Nesne depolama: ürün görselleri ve dosyalar; CDN ile dağıtım
  • Kuyruk ve arka plan işleri: toplu içe aktarım, bildirim ve webhook iletimi
  • İşlem kayıtları ve denetim izi
Teknik Yetenekler

Altyapının Sağladığı Teknik Garantiler

Çok Kiracılı Veri İzolasyonu

Satıcı verisi organizasyon düzeyinde ayrılır; her sorgu kapsam kontrolünden geçer. Bir satıcının başka bir satıcının verisine erişmesi mimari olarak engellenir.

Rol Bazlı Erişim Kontrolü

Platform yöneticisi, satıcı, satıcı çalışanı ve müşteri için ayrı yetki kapsamları. İzinler kaynak düzeyinde tanımlanır.

Ayrık Arama Katmanı

Katalog araması veritabanına yük bindirmez. Yazım hatası toleransı, çok yönlü filtreleme ve milyon kayıt ölçeğinde milisaniye yanıt.

Yatay Ölçekleme

Uygulama katmanı durumsuz çalışır; trafik arttığında kopya sayısı artırılır. Kampanya günlerinde kaynak ekleme kesintisiz yapılır.

Önbellek ve CDN Mimarisi

Katalog ve içerik önbelleğe alınır, görseller CDN üzerinden dağıtılır. Kaynak sunucuya düşen istek sayısı belirgin biçimde azalır.

İş Akışı Motoru

Koşul-eylem kuralları panelden tanımlanır; yeni bir otomasyon için sürüm çıkmak gerekmez.

Webhook ve Olay Katmanı

Sistem içi olaylar dış sistemlere imzalı isteklerle iletilir; başarısız iletimler yeniden denenir ve kuyruğa alınır.

Çok Dilli ve Çok Para Birimli Yapı

İçerik ve katalog dil bazında yönetilir; URL yapısı ve structured data her dil için ayrı üretilir.

Güvenlik Katmanı

Token tabanlı kimlik doğrulama, kapsam bazlı API anahtarları, oran sınırı ve denetim izi.

SEO'ya Açık Storefront

Sayfalar sunucu tarafında render edilir; arama motoru içeriği JavaScript çalıştırmadan görür. Structured data ve canonical yönetimi hazır gelir.

Sürüm ve Dağıtım Yönetimi

Test, hazırlık ve canlı ortamlar ayrılır; güncellemeler kontrollü biçimde uygulanır.

Genişletilebilirlik

Ek modüller ve üçüncü taraf uygulamalar aynı API katmanı üzerinden bağlanır; çekirdek kod değiştirilmez.

Kurulum Modeli

Bulut, On-Premise ve Hibrit Karşılaştırması

Karar genellikle teknik değil uyum gereksinimiyle verilir: verinin nerede durması gerektiği belirleyicidir.

KriterBulut (yönetilen)On-premiseHibrit
Sunucu sorumluluğuBizdeSizdePaylaşılır
Veri konumuSeçilen bölgedeki bulutKendi veri merkezinizHassas veri sizde, gerisi bulutta
ÖlçeklemeKaynak eklemek hızlı ve esnekDonanım kapasitesiyle sınırlıKatmana göre değişir
Başlangıç maliyetiDüşükDonanım yatırımı gerekirOrta
Uyum gereksinimiÇoğu senaryo için yeterliVeri yurt içinde kalmalıysa uygunKısmi kısıt varsa uygun
Bakım ve güncellemeBizim tarafımızdanSizin BT ekibinizle planlanırBölüşülür
Kimler İçin

Bu Altyapı Hangi Ekipler İçin Uygun?

Kendi Geliştirme Ekibi Olan Şirketler

Ekibiniz API katmanını kullanarak kendi ön yüzünü yazabilir, özel modüller ekleyebilir ve mevcut sistemlerine bağlayabilir. Çekirdek güncellemeleri almaya devam edersiniz.

API ve webhook katmanı

Kurumsal BT ve Uyum Gereksinimi Olanlar

Verinin nerede duracağı, kimin eriştiği ve nasıl yedeklendiği sözleşmeye bağlanır. On-premise kurulum ve denetim izi bu senaryolar için hazırdır.

Yüksek Trafikli Projeler

Kampanya günlerinde trafiğin katlandığı projelerde ayrık arama katmanı, önbellek ve yatay ölçekleme birlikte çalışır.

Headless Kullanmak İsteyenler

Platformu yalnızca veri ve iş mantığı katmanı olarak kullanıp ön yüzü kendi teknolojinizle yazabilirsiniz.

Headless e-ticaret
İşletim

Canlıya Çıktıktan Sonra İzlenen Dört Konu

İzleme ve uyarı

Yanıt süreleri, hata oranları ve kuyruk gecikmeleri izlenir; eşik aşımında uyarı üretilir.

Yedekleme ve geri dönüş

Düzenli yedek ve geri yükleme tatbikatı; yedeğin varlığı değil geri dönebilmek önemlidir.

Erişim disiplini

Üretim ortamına erişim rol bazlı sınırlanır ve tüm işlemler denetim izinde kaydedilir.

Kapasite planlaması

Kampanya öncesi yük testi ve kaynak artırımı planlanır; ölçekleme kararı trafik geldikten sonra alınmaz.

SSS

Sıkça Sorulan Sorular

Teknik ekiplerin ve BT karar vericilerinin en sık sorduğu sorular.

Dört noktada. Birincisi çok kiracılılık: binlerce satıcının verisi aynı veritabanında izole tutulmalı ve her sorgu kapsam kontrolünden geçmelidir. İkincisi yetkilendirme: platform yöneticisi, satıcı, satıcı çalışanı ve müşteri için ayrı izin kapsamları gerekir. Üçüncüsü sipariş bölünmesi: tek sepetten çıkan sipariş birden çok tarafa dağıtılır ve her parça ayrı yaşam döngüsü izler. Dördüncüsü finansal ayrışma: her işlemde komisyon ve hakediş ayrı kalemler olarak kaydedilmelidir.
Kritik karar arama katmanının veritabanından ayrılmasıdır. Katalog araması Typesense üzerinde çalışır; yazım hatası toleransı ve çok yönlü filtreleme veritabanına yük bindirmeden yürür. Buna önbellek katmanı ve görsellerin CDN üzerinden dağıtımı eklenir. Uygulama katmanı durumsuz olduğu için trafik arttığında kopya sayısı artırılarak yatay ölçekleme yapılır; kampanya günlerinde kaynak ekleme kesintisiz gerçekleşir.
Evet, on-premise kurulum destekleniyor. Bu seçenek özellikle verinin belirli bir konumda kalması gereken kurumsal senaryolarda tercih edilir. Bu durumda sunucu sorumluluğu ve ölçekleme sizin BT ekibinizde olur, güncellemeler birlikte planlanır. Hassas verinin sizde, geri kalanın bulutta durduğu hibrit kurgular da mümkündür.
Siz. Veritabanı ve dosya depolama sizin kontrolünüzdedir; on-premise kurulumda tamamen kendi altyapınızda, yönetilen kurulumda ise sizin adınıza ve size ait olarak tutulur. Veri dışa aktarımı API ve toplu dışa aktarım araçlarıyla her zaman mümkündür; bir platformda kilitli kalmazsınız.
Hayır. Ödeme, kargo ve fatura entegrasyonları sağlayıcı bağımsız arayüzler üzerinden bağlanır; her sağlayıcı aynı sözleşmeyi uygular. Yeni bir sağlayıcı eklemek o arayüzü karşılayan bir uygulama yazmak demektir, uygulama kodunun geri kalanı değişmez. Aynı anda birden çok sağlayıcı tanımlayıp bölgeye veya koşula göre yönlendirme de yapılabilir.
Evet. Platform API-first tasarlandığı için her yetenek önce uç nokta olarak vardır; hazır storefront bu API'yi tüketen katmanlardan yalnızca biridir. Kendi ön yüzünüzü istediğiniz teknolojiyle yazıp platformu veri ve iş mantığı katmanı olarak kullanabilirsiniz. Mobil uygulama da aynı API'yi tükettiği için içerik yönetimi tek yerde kalır.
Genişletmeler çekirdek kodu değiştirmeden yapıldığında bozulmaz. Ek modüller ve üçüncü taraf uygulamalar aynı API katmanı üzerinden bağlanır, iş kuralları ise iş akışı motorundan tanımlanır; ikisi de sürüm güncellemelerinden etkilenmez. Çekirdekte doğrudan değişiklik yapılan senaryolarda güncelleme planı proje bazında birlikte yürütülür.
Storefront sayfaları sunucu tarafında render edilir; arama motoru içeriği JavaScript çalıştırmadan görür. Ürün, kategori ve içerik sayfaları için structured data üretilir, canonical yönetimi ve çok dilli URL yapısı hazır gelir. Bu, katalog büyüdükçe organik trafiğin ana kaynağı haline gelen kategori ve ürün sayfalarının indekslenebilir kalmasını sağlar.

Mimari Gereksinimlerinizi Birlikte Değerlendirelim

Beklenen hacim, entegrasyon listesi ve kurulum modeliniz üzerinden teknik bir görüşme planlayalım.

On-premise seçeneği · Veri sahipliği sizde · 7/24 destek